zakwas_wzielonegramy

BEZGLUTENOWY ZAKWAS NA WIELKANOCNY ŻUR

zakwas_wzielonegramy

Żurek wielkanocny i codzienna zalewajka, tak charakterystyczna dla kuchni regionu z którego pochodzę, były tymi daniami, które w momencie przejścia na dietę bezglutenową wydawały mi się straconymi na zawsze.

Zaczęłam jednak szukać inspiracji w internecie, próbować sama w domu, aż w końcu udało się. Stworzyłam własny przepis na ten wyjątkowy wielkanocny przysmak. Oto on:

Składniki:

  • 200g kaszy gryczanej niepalonej
  • 400ml przegotowanej wody źródlanej
  • 4 ząbki czosnku
  • 2,3 liście laurowe
  • majeranek

Kaszę gryczaną bezglutenową (z przekreślonym kłosem) mielę na mąkę. Czosnek obieram i przekrawam wielokrotnie wzdłuż. Przesypuję mąkę do glinianego garnka, dodaję majeranek (całkiem sporo, lubię jego wyrazisty smak), liście laurowe, czosnek. Zalewam całość ciepłą wodą. Mieszam wszystkie składniki, przykrywam garnczek (ale tak aby dostawało się do niego powietrze) i odstawiam w ciepłe miejsce. Codziennie zbieram z wierzchu powstałą pianę i mieszam składniki. Po 4, 5 dniach zakwas jest gotowy. Wówczas zlewam go po wymieszaniu do szklanego naczynia, zakręcam i wstawiam do lodówki.

Ważne:

Zakwas mieszamy drewnianą łyżką!

Dla mnie ten zwyczaj ma dodatkowe znaczenie. Jest spotkaniem z rodzinną tradycją. Do mieszania zakwasu używam mieszadełka odziedziczonego po mojej Babci przez Mamę, a mnie przekazanego gdy zaczęłam prowadzić własny dom. Lubię niepozorne przedmioty z historią. A w czynnościach oczywistych odnajdywać wspomnienia. Czego i Wam życzę 🙂

czerwony_ryz_z_kielkami_mung_744_496

CZERWONY RYŻ Z KIEŁKAMI MUNG

DSC01148

Składniki:

  • 1 szklanka ugotowanego czerwonego ryżu
  • 1/2 szklanki kiełków fasoli mung
  • 1 ząbek czosnku
  • pomidorki koktajlowe
  • gomasio – zobacz przepis
  • olej rzepakowy z pierwszego tłoczenia
  • suszony majeranek
  • szczypta kurkumy
  • świeżo mielony pieprz

Czerwony ryż jest najlżej strawnym ryżem ze wszystkich gatunków. Nie na darmo ludzie włożyli tyle wysiłku, żeby stworzyć metodę obłuskiwania brązowego ryżu, bowiem zwykły brązowy ryż ma bardzo trudną do stawienia otoczkę. Oczywiste jest, że lepiej wybierać produkty pełnoziarniste więc jeśli masz ochotę na ryż, a masz problemy z trawieniem, wybierz czerwony.

Ryż gotuję pod przykryciem w wodzie w proporcji 1:2 (wody), bez dodatku soli i bez odlewania. Kiedy woda zostaje wchłonięta, wyłączam i pozostawiam pod przykryciem do czasu aż ryż się lekko rozwarstwi.

Kilkudniowe kiełki fasoli mung wrzucam na lekko rozgrzaną patelnię i wlewam 3 łyżki oleju. Dodaję posiekany czosnek,  smażę ok. 1 minuty ciągle mieszając, dodaję przyprawy i gomasio, a na końcu ryż. Wszystko mieszam. Podaję z pomidorkami. Całość można posypać zielonymi liskami wg uznania: bazylii, kolendry, natki pietruszki czy koperku.

Takie połączenie składników ma działanie bardzo oczyszczające.

DSC01152

PIECZONE WARZYWA Z SOSEM CHRZANOWYM

DSC01152

Składniki:

  • biały kawałek pora ok. 10 cm
  • 1/4 selera
  • 3 ziemniaki
  • 1 czerwona cebula średniej wielkości
  • majeranek
  • oliwa z oliwek
  • natka pietruszki
  • sos chrzanowy
  • gomasio

DSC01143Pora obieram i kroję w poprzek. Obrany seler i ziemniaki kroję w plastry grubości pół centymetra. Cebulę kroję w ćwiartki. Warzywa układam w naczyniu do pieczenia, posypuję majerankiem i polewam oliwą. Dolewam 1/3 szklanki wody i piekę pod przykryciem ok. 1 godziny w piekarniku (bez termoobiegu, ten wysusza dania; polecam funkcję  „góra-dół”) w temperaturze 200 stopni. Po upieczeniu polewam warzywa sosem chrzanowym i posypuję natką pietruszki oraz gomasio.

 

 

DSC01150To danie ma działanie oczyszczające i odkwaszające, a jednocześnie dba aby układ trawienny nie został zbyt wychłodzony. Wybór metody obróbki termicznej, w tym przypadku pieczenie, oraz majeranek i sos z chrzanem, zapobiegają wyziębieniu.

dsc00559-e1468676164867-744x496

PIECZONY BAKŁAŻAN Z SOSEM JOGURTOWYM

Składniki:

  • 1 bakłażan
  • 1 średni, dojrzały pomidor
  • koperek i natka pietruszki
  • olej rzepakowy tłoczony na zimno – 10 łyżek
  • świeże zioła: bazylia, tymianek, oregano
  • 2 łyżki octu winnego białego
  • 2 ząbki czosnku posiekanego
  • sól i pieprz

Bakłażana przecinam na pół wzdłuż. Miąższ nacinam w kratkę.

Olej mieszam z octem, posiekanymi ziołami, czosnkiem, solą i pieprzem. Polewam tym sosem bakłażana wciskając zioła pomiędzy nacięcia. Wkładam dwie części bakłażana w naczynie żaroodporne, a następnie do rozgrzanego piekarnika w temp. 170 stopni bez termoobiegu (bo za bardzo wysuszy). Piekę ok 40-60 min. Czas zależy od wielkości i dojrzałości bakłażana. Sprawdzam widelcem, czy jest bardzo miękki i oglądam czy jest lekko zarumieniony od góry. DSC00493

Po upieczeniu polewam salsą z jogurtu naturalnego lub tłustej śmietany wymieszanej z drobno pokrojonym pomidorem, koperkiem i natką oraz szczyptą soli.

Na zdjęciu bakłażan podany z sałatką ze świeżego ogórka i sałaty lodowej.

pot1920-1280

CZYM ZAGĘŚCIĆ? SPRAWDZONE SPOSOBY NA AKSAMITNE, BEZGLUTENOWE SOSY

pot-820012_1920

Dieta bezglutenowa wydaje się być rezygnacją z wielu codziennych i nie ma co ukrywać, niekoniecznie zdrowych, ale smacznych przyzwyczajeń. Zagęszczane mąką sosy do pieczeni, gulaszu lub innej potrawy w pierwszej chwili wydają się być nieosiągalne. Ale tylko w pierwszej. Bo dzięki „free” zamiennikom mogą być nadal aksamitnie gęste i o wiele zdrowsze.

Mąka z ryżu kleistego

Lekkostrawna, hipoalergiczna i niskokaloryczna. W kuchni azjatyckiej wykorzystywana jest przede wszystkim do deserów. W kuchni „free” świetnie nadaje się m.in. do zagęszczania sosów. Korzystając z niej trzeba pamiętać o zasadzie dotyczącej wszystkich mąk bezglutenowych – bardzo silnie pęcznieją i pobierają płyny. Więc lepiej użyć jej mniej niż w przypadku tradycyjnych mąk, bo inaczej płynny sos zmieni się w gęstą i nieapetyczną papkę.

Mąka z tapioki

Znana głównie wielbicielom Bubble Tea, ale niezwykle wdzięczna w przygotowaniu wszystkich potraw bezglutenowych. Nie ma smaku ani zapachu, za to doskonałe właściwości żelujące. Nie zbryla się, co pozwoli uniknąć niemiłych niespodzianek, których potrafią dostarczyć mieszanki mąk bezglutenowych. Dobrze rozpuszcza się w każdym sosie. Tak, jak w przypadku mąki z ryżu kleistego, trzeba używać jej z umiarem.

W przypadku mąk trzeba zawsze pamiętać by rozprowadzić je najpierw w mniejszej, przelanej do innego pojemnika, ilości sosu właściwego i dopiero po wymieszaniu dokładnym obu składników, dodać do całości potrawy.

Gomasio

Choć oryginalne gomasio posiada sól, to warto przygotować w domu i takie w wersji bezsolnej. Do zagęszczania sosów powinno być zmielone na mąkę. Zmienia, ale jednocześnie też wzbogaca smak sosów. Polecane zwłaszcza do sosów mięsnych.

Złociste siemię lniane

Polskie super food świetnie sprawdza się w roli zagęszczacza. Powinno zostać zmielone w mocnym młynku (należy unikać przegrzania ziaren) tuż przed dodaniem do potrawy. Ma łagodny smak więc nie zmienia smaku sosu, za to świetnie i zdrowo go zagęszcza. Warto dodać je na sam koniec gotowania, aby jak najmniej straciło ze swych dobroczynnych właściwości.

Warzywa

Do sosów pomidorowych: papryka, marchew, niewielka ilość korzenia pietruszki. Do sosów mięsnych: cebula, czosnek, por i opcjonalnie grzyby. Pokrojone warzywa, przed dodaniem do sosu należy obsmażyć w garnku, na niewielkiej ilości tłuszczu, po chwili podlać gorącą wodą i przez kilka minut dusić pod przykryciem. Jeszcze „al dente” zmiksować na jednolitą, gęstą masę i dodać do sosu. To również pyszna, zdrowa i skuteczna metoda oszukania czujnego oka małoletnich warzywnych niejadków.

Wszystkie podane naturalne zagęszczacze można ze sobą mieszać. Zwłaszcza dodanie czy to do mąki, czy do warzyw, siemienia lnianego lub gomasio, to sposób na osiągnięcie pysznego, unikalnego smaku każdego sosu.

 

the-cake-518036

CZYM TO SKLEIĆ? 5 SPOSOBÓW NA UDANE CIASTO BEZGLUTENOWE

the-cake-518036

 

 

Ciasta bezglutenowe, czy to w formie wypieków, czy do naleśników, pierogów i innych smakowitości, mają tę cechę, że pozbawione glutenu są bardzo kruche i łamliwe. Są sprawdzone sposoby aby temu zaradzić i by były kruche i delikatne jak szczęście, ale nie przesypywały się przez palce jak piasek.

Jajka

Jeśli mamy obawę, że ciasto nie będzie wystarczająco zwarte, zawsze warto do ilości jajek podanych w przepisie dodać 1 lub 2 od siebie. Mogą być dodane w całości (np. do ciasta na pierogi) lub osobno żółtko, a oddzielnie ubite na sztywną pianę białko – to ostatnie nada ciastu dodatkowej lekkości i puszystości. A w przypadku ciast bezglutenowych to bardzo pożądana cecha.

Tapioka

Na szczęście tapioka w różnej postaci: mąki, kuleczek, pasków przypominających makaron, jest coraz łatwiej dostępna. Lekkostrawna i  hipoalergiczna, wytwarzana jest ze skrobi manioku. Ma wszechstronne zastosowanie w kuchni. Dzięki swoim właściwościom świetnie zagęszcza i scala ciasto. Jak ją stosować jeśli w przepisie nie ma o niej ani słowa? Wystarczy zamienić 1/4 porcji mąki z przepisu na tapiokę. Jest bez smaku i aromatu więc jej obecność będzie niewyczuwalna, jedynie poprawi konsystencję ciasta.

Siemię lniane

Bardzo zdrowe i bardzo skuteczne rodzime „lepiszcze”. Aby skleiło każde ciasto, wystarczy 5 łyżek siemienia zalanego wrzątkiem i odstawionego do wystygnięcia. Zależnie od upodobania, można do ciasta wlać wszystko lub wcześniej odcedzić ziarenka. Jeśli ziarenka w całości nie są mile widziane w cieście (zwłaszcza przez skrupulatne i wymagające dzieci), siemię można zemleć przed zalaniem wrzątkiem.

Mąka z ryżu kleistego

W Azji używana do różnego rodzaju deserów, w bezglutenowej kuchni ma zastosowanie uniwersalne. Świetna do zagęszczania i scalania każdego ciasta.  Przy jej użyciu trzeba pamiętać, że wymaga większej ilości jajek niż inne mąki (dwa razy tyle niż w tradycyjnym przepisie) oraz że na każdą jej szklankę przypada łyżeczka tłuszczu.

Mąka z bananów

Wyrabiana z suszonych zielonych bananów. Cenne źródło potasu o wysokiej zawartości skrobi. Zawsze używa się jej mniej niż innych mąk (zamiast przepisowej szklanki, wystarczy 3/4) bo pęcznieje. Idealna do słodkich wypieków oraz naleśników. Każdemu ciastu nadaje lekkości, a jednocześnie zwartości. Ma lekko bananowy posmak, który daje efekt dodatkowej słodkości ciasta.

zupa_z_dyni_z_amarantusem-744x496

ZUPA Z DYNI Z AMARANTUSEM

zupa_z_dyni_z_amarantusem-744x496

Składniki: (4-5 porcji)

  • 3/4 kg dyni Hokkaido (lub innej)
  • 2 marchewki
  • 1 cebula
  • 1/2 cm korzenia świeżego imbiru
  • 1 ząbek czosnku
  • 1/3 płaskiej łyżeczki nasion kolendry
  • 1/3 płaskiej łyżeczki nasion kozieradki (zmielonej)
  • 1/2 łyżeczki kurkumy
  • 4 łyżki nasion amarantusa
  • 5 łyżek oleju ryżowego
  • sól morska do smaku

Rozgrzej garnek i wlej olej, po chwili wrzuć pokrojoną w kostkę cebulę i czosnek, gdy będą szkliste, dodaj starty na drobnej tarce imbir, rozgniecioną w moździerzu kolendrę, kozieradkę, kurkumę, cały czas mieszaj; następnie dodaj dynię i marchewkę pokrojone w grubą kostkę. Po chwili wlej  ok. 1 l gorącej wody, dopraw solą. Gdy zupa zacznie się gotować dodaj amarantus. Gotuj na małym ogniu pod przykryciem aż warzywa będą miękkie. Zupę można zblendować lub rozgnieść tłuczkiem do ziemniaków.

Podawaj z natką pietruszki, podprażonymi pestkami dyni i słonecznika, odrobiną czarnuszki oraz razowym pieczywem z masłem ziołowym.

Uwaga: Dyni Hokkaido nie trzeba obierać ze skórki!

 

dsc00486-744x496

BROKUŁY Z CZOSNKIEM I KASZĄ JAGLANĄ

dsc00486-744x496

Prostota jedzenia jest dla mnie najbardziej inspirująca. Daje szansę wydobycia z poszczególnych produktów ich pełni smaku, niezabitej intensywnymi przyprawami czy mieszaniną rożnych smaków na raz. Dla mnie kwintesencją wyrafinowanego gotowania jest doprawianie, które ma podkreślić naturalne walory produktu, a nie stworzenie zupełnie nowego smaku. Uwielbiam subtelność w kuchni.

Składniki (na 5 porcji):

  • różyczki 1 brokuła
  • 2/3 szklanki kaszy jaglanej
  • 4 ząbki czosnku
  • natka pietruszki
  • gomasio
  • olej rzepakowy tłoczony na zimno

Wsypuję do suchego garnka kaszę i mieszając lekko ją prażę do momentu, kiedy zacznie jaśnieć i intensywnie orzechowo pachnieć. Prażenie powoduje, że łatwiej kaszę ugotować na sypko, a o to właśnie chodzi w tym przepisie. Prażenie również zmienia termikę kaszy na bardziej rozgrzewającą.

Następnie zalewam gorącą wodą i zlewam to co wypłynie na wierzch. Powtarzam tę czynność 2-3 razy, aż woda, którą wylewam z garnka będzie czysta. Zalewam ostatecznie kaszę świeżą wodą w proporcji 1/3 i gotuję pod przykryciem aż woda osiągnie poziom kaszy, NIE MIESZAJĄC! To ważne, inaczej kasza zacznie się sklejać i zrobi się z niej nieapetyczna breja. Zostawiam kaszę jeszcze pod przykryciem bez gotowania ok 10 min. Czekam aż ostygnie, najlepiej do temperatury prawie pokojowej.

Różyczki  brokuła wrzucam na kilka minut do wrzącej, lekko osolonej wodę, odcedzam. Na patelni lekko rozgrzewam 3 łyżki oleju i wrzucam pokrojony w plasterki lub wyciśnięty czosnek; po krótkiej chwili, żeby czosnek się nie przypalił, wrzucam  rozdrobnioną widelcem kaszę i odcedzone brokuły. Całość posypuję natką pietruszki i gomasio. Danie można polać odrobiną oleju z pestek dyni.

budyn_czekoladowy-744x496

BUDYŃ CZEKOLADOWY

budyn_czekoladowy-744x496

Składniki:

  • 2 szklanki mleka ryżowego
  • ok 1/4 szklanki ekologicznej kaszy kukurydzianej
  • naturalna esencja waniliowa
  • 1/2 tabliczki gorzkiej czekolady 70% (tu dałam o aromacie pomarańczowym, może być inna, z różnymi dodatkami)
  • domowej roboty konfitura malinowa lub inna (kwaskowa)
  • owoce granatu

To najprostszy deser jaki znam z serii ZDROWY DESER. Zagotowuję mleko, a gdy zaczyna się gotować dodaję połamaną czekoladę, esencję waniliową i wsypuję kaszkę – od razu mieszając trzepaczką. Gotuję jeszcze ok. 1 minuty mieszając, wyłączam gaz i zostawiam na kilka minut pod przykryciem. Kasza kukurydziana bardzo pęcznieje, jeśli będzie za gęsta można dolać do niej mleka; jeśli za rzadka trzeba po prostu jej dosypać i mieszając podgotować. Ten deser to absolutny hit!!!